تاریخچه ورود دوچرخه به ایران

درست است که تهرانی ها اولین مردمی بودند که در ایران دوچرخه را دیدند اما کم کم انواع دوچرخه هاي معمولي، كورسي و سه چرخه در همه جای ایران دیده شدند و تبدیل به وسیله ای روزمره گردیدند. خاندان سلطنتی به این وسیله توجه ویژه ای داشت و حتی زنان دربار ناصری هم از این وسیله خوششان می آمد و با آن به تفریح می پرداختند.
راله یا رالی، فیلیپس، هرکول، مایستر، المپیک، اوپل (زنانه و دخترانه)، جمس و بی‌اس‌آ (مارک سه تفنگ)، مهم ترین مارک های دوچرخه ها در آن زمان بودند. حالا دیگرخیابان های چراغ برق، علاءالدوله (فردوسی)، لاله زار، ناصرخسرو و سعدی مراکز مهم ارائه، کرایه و تعمیر دوچرخه در تهران بودند و واردکنندگان دوچرخه در شهرهایی چون اصفهان، آبادان و کرمانشاه نیز نمایندگی داشتند.

کم کم دوچرخه سواری رنگ دیگری به خود گرفت و به جای آنکه وسیله ای برای تفریح باشد به یکی از لوازم کار تبدیل شد. دست عرضه ها، دوره گردان، تعمیرکاران سیار، بیرون بَرهای رستوران ها و باربرها این وسیله را تهیه نمودند تا کمک حالشان در کار باشد.

میزان استفاده از دوچرخه به حدی شد که هرج و مرج هایی دامن جامعه را گرفت و عبور و مرور را با مشکل مواجه کرد. کم کم وزارت داخله چاره ای اندیشید و در ۲۳ مرداد ۱۳۰۵، نظامنامه دوچرخه سواری در ۲۰ ماده را در روزنامه های کثیرالانتشار تهران به چاپ رسانید. طبق این قانون هیچ کس حق نداشت که بدون گواهینامه با دوچرخه در شهر و حومه حرکت کند. قرار بر این شد که اداره کل تشکیلات نظمیه از دارندگان دوچرخه امتحان بگیرد و برای آنها گواهینامه دوچرخه سواری صادر کند. دوچرخه سواری برای اشخاص زیر ۱۳ سال ممنوع بود و ۱۳ تا ۱۸ ساله ها نیز حق کرایه کردن دوچرخه را نداشتند.
صاحبان دوچرخه موظف شدند تا وسیله ی خود را به بوق و زنگ مجهز کنند به گونه ای که صدای آن تا فاصله 52 متر شنیده شود. چراغ جلوی دوچرخه باید سفید می بود و از غروب آفتاب تا 1 متر از مسافت را روشن می کرد و چراغ عقب با نور قرمز روشن هشداری برای افراد بود.
پس از این قانون، نظامنامه سیر و حرکت دوچرخه های پایی در شهر و حومه نیز در سال 1309 تهیه شد و بر پایه آن دوچرخه ها پلاک دار شدند و وضعیت دوچرخه سواری سر و سامان گرفت. با این حال باز هم آنها که سن و سال کمتری داشتند، تن به این قانون نمی دادند و خیلی به این تشریفات توجه نمی کردند.

برخورد با دوچرخه سواران متخلف به یکی از معضلات و دغدغه‌های مهم حکومت و نمایندگان آن تبدیل شد. روزنامه نقش جهان در سال ١٣٢٥ در چند نوبت، دستورها و اطلاعیه های استانداری، شهربانی و فرمانداری نظامی اصفهان را برای محدودیت دوچرخه‌سواران اصفهانی منتشر کرد و از مردم خواست تا آنها را رعایت کنند. به عنوان نمونه در ٢٧ شهریور ١٣٢٥ این مطلب در این روزنامه انتشار یافت:

سه روز پس از انتشار این گزارش، مطلب دیگری با مضمون زیر ارائه شد:

ورود دوچرخه به ایران سبب شد تا مردم متوجه ورزش دیگری در دنیا شوند و نسبت به برگزاری مسابقات در آن رشته علاقه نشان دهند. فدراسيون دوچرخه سواري ايران، اولين تشكل ورزشكاران دوچرخه سوار، بود كه در سال ۱۳۲۴ شمسي تشكيل شد . این تشکل دريك سال بعد به فدراسيون جهاني دوچرخه سواری پیوست و احمد ایزدپناه، اولين رئيس آن بود.
در سال ۱۳۳۰ شمسی، آقای جاسم زاده به عنوان اولين دوچرخه سوار ايراني در رقابتي بين المللي حضور يافت و در بازي هاي آسيايي دهلي نو شركت کرد. هفت سال بعد، در بازي هاي آسيايي ۱۹۵۸، جعفر گل طلب، دو مدال نقره به دست آورد. سر انجام دوچرخه سواران ايران، براي اولين بار در المپيك ۱۹۷۲ مونيخ توانستد رقابت در میدانی جهانی را تجربه کنند و اتفاقات تازه ای را در این ورزش رقم بزنند.